Dlaczego stosowanie używanych lub tanich, niskiej jakości podzespołów w trakcie regeneracji nie jest dobrym rozwiązaniem?

Na Polskim rynku działa całkiem dużo firm zajmujących się regeneracją turbosprężarek. Spora część z nich (z reguły te oferujące relatywnie niską w stosunku do pozostałych firm cenę usługi) do regeneracji stosuje używane lub tanie podzespoły. Dlaczego te rozwiązanie, pomimo iż tańsze, wcale nie jest lepsze? W tym momencie musimy pochylić się nad budową turbosprężarki. Jak sama nazwa wskazuje składa się ona z dwóch elementów: turbiny i sprężarki, połączonych wspólnym wałkiem w obudowie z łożyskowaniami- tzw. korpusie. Turbina- część gorąca turbosprężarki- jest w niej zamontowany wirnik wraz z obudowami. Sprężarka- część zimna, jest w niej zamontowane koło kompresji wraz z obudowami. W korpusie znajdują się łożyska ślizgowe, pracujące na cienkim filmie olejowym. Wałek przez nie przechodzący ma za zadanie przekazać energię odzyskaną ze spalin przez wirnik do koła kompresji, które spręża powietrze mające trafić do silnika. Stosowane są też różne systemy sterowania turbosprężarką, jak np. vnt (zmienna geometria; kierownice spalin; jej łopatki ustawiają się pod odpowiednim kątem) lub wastegate (zawór upustu spalin).

Jak widać budowa turbosprężarki nie jest szczególnie trudna, jednak ze względu na precyzje elementów tam zastosowanych, zarówno przy codziennej pracy jak i przy regeneracji wymaga specjalnych warunków i procedur. Najczęściej nieprawidłowo używanymi ponownie elementami są koło kompresji i wałek. Wszelkie obudowy i korpusy, jeśli nie są zniszczone lub pęknięte nadają się do ponownego wykorzystania. Jeśli chodzi o sam wirnik, jest on jednym z najważniejszych elementów układu wirującego. Cechują go specjalne stopy metali oraz ogromna dokładność z jaką go wykonano. Tanie części niestety mają inny skład chemiczny oraz nie są wykonane we właściwej klasie dokładności. Stąd niektórzy stosują używane elementy, wymyte lub wypiaskowane. Wałek, zaraz za wirnikiem, w zależności od modelu ma jeden lub dwa rowki pod pierścienie uszczelniające. Często zdarza się, że metalowy pierścień przeciera rowek, co skutkuje powiększeniem szczeliny między pierścieniem, a ścianami rowka. Firmy, stosujące używane wirniki w takim przypadku roztaczają rowek, żeby zastosować większy wymiar pierścienia. Niestety, zapominają, że wałek w procesie technologicznym jest utwardzany powierzchniowo i przez jego roztoczenie pozbywają się powierzchni ochronnej. Taki element szybciej się zużywa przez co będzie puszczać olej. Pomijając fakt, że taki układ wirujący jest ciężko dobrze doważyć. Ważnym elementem każdej regeneracji, jest tzw. zestaw naprawczy. Musi on być wymieniony na nowy. Elementy wchodzące w skład zestawu naprawczego (łożyska: diagonalne i ślizgowe, odrzutnik, pierścionki, nakrętka mocująca koło kompresji, śrubki, uszczelki), podobnie jak wirnik, muszą być wykonane z odpowiednich stopów i być odpowiednio wyważone. Niestety, tutaj też tańsze zamienniki są często używane przez mechaników. Złożona z takich elementów turbosprężarka nie jest gwarantem jakości. Podobnie jest z elementami sterowania turbosprężarki- zmienną geometrię także należy traktować specyficznie. Jeżeli vnt ma uszkodzone łopatki lub jest pokrzywiony to nie nadaje się do ponownego użycia. Wszelkie próby jego ratowania poprzez prostowanie łopatek lub składanie z dwóch uszkodzonych elementów w jeden dają marny skutek. Turbosprężarka z takim mechanizmem zmiennej geometrii może nie pracować właściwie.

Dodatkowo turbosprężarka wyposażona w VNT/VTG wymaga ustawienia i sprawdzenia przepływu. Do tego potrzebne są specjalistyczne maszyny, a nie każda firma jest w nie wyposażona. Jeżeli nasza turbosprężarka jest wyposażona w aktuator pneumatyczny lub sterownik elektroniczny, te elementy również wymagają specjalnego podejścia. Oba elementy odpowiadają za sterownie doładowaniem. Jeżeli aktuator pneumatyczny (siłownik, zawór) ma uszkodzoną membranę, to wymaga wymiany (jeśli jest trudno dostępny firma go zregeneruje przestrzegając zasad jakości). Elektroniczne sterowniki też nie zawsze da się naprawić, choć dobre firmy zajmujące się regeneracją turbosprężarek mogą je zregenerować. Dodatkowo elementy te wymagają odpowiedniego sprzętu do ustawienia ich pracy. Brak wiedzy i sprzętu skutkuje źle naprawioną turbosprężarką.
Elementami, które przy prawidłowym przebiegu regeneracji możemy wykorzystać ponownie są to korpus i obudowy. Korpus jest to jedna z najdroższych części turbosprężarki. Jego naprawa wymaga perfekcji i dokładności. Jeżeli stan korpusu pozwala na naprawę, jest ona wykonywana, natomiast jeżeli jest on uszkodzony w sposób uniemożliwiający ponowne wykorzystanie, musi zostać zastąpiony. Prawidłowo wykonane roztoczenie obudowy korpusu i osadzenie tulejki pozwala na kolejne lata bezawaryjnej pracy. Również jeżeli stan obudowy pozwala na jej ponowne wykorzystanie (nie ma głębokich śladów otarć lub pęknięć) jest ona po piaskowaniu zakładana ponownie.

Jednocześnie należy obalić mit chińskich części. Wszystkie części zamienne (nawet znanych “światowych” marek) stosowane obecnie są produkowane w Chinach. Jednak należy rozróżnić te części. Jeżeli wykonywana jest odpowiednia kontrola jakości, elementy poddawane są regularnie badaniom fizyko-chemicznym części te bywają nawet lepsze od tych oryginalnie zastosowanych w turbosprężarkach. Oczywiście części te są droższe od tych pozostałych. Dlatego właśnie, nie powinno ufać się firmom, które wykonują regeneracje za “kilka stówek”.

Istnieje też kwestia szeroko reklamowana przez niektóre serwisy- użycie oryginalnych części od producentów turbosprężarek. Otóż takie części są niedostępne. Nie da się ich kupić, za kilkoma wyjątkami i to z reguły na “czarnym rynku”. Firmy, które reklamują się użyciem oryginalnych części najpewniej stosują używane podzespoły (co, jak już wiemy nie jest najlepszym rozwiązaniem), lub tak jak większość używają części zamiennych- i tu ponownie pojawia się kwestia jakości stosowanych podzespołów.

Jeżeli oddajemy do regeneracji naszą turbosprężarkę, musimy więc zainteresować się tym jak zostanie ona przeprowadzona i jakie części zostaną do tego wykorzystane. To w naszym interesie leży sprawdzenie tych informacji, tak aby nasze auto mogło przemierzać kolejne, bezawaryjne kilometry.